Protestantse Kerk in Nederland
Protestantse gemeente te Wichmond
 
 
Vanuit de pastorie Vanuit de pastorie
En hebben ze toch voor Brexit gekozen! Zeer verbaasd was ik, toen ik het hoorde op mijn radiootje op vrijdagochtend 24 juni en het nieuws van de Britse zender beluisterde om half acht.  Tien minuten daarvoor was de officiële uitslag bekend gemaakt. En nog geen uur later trad de premier af.  Ik luisterde naar zijn toespraak, live in de uitzending. En al voor dat hij het zei, wist ik het: hij treedt af. Hij begon direct al de balans van zijn premierschap op te maken. Aan het eind brak zijn stem. En de zeer ervaren presentator, John Humphrys, had het ook even moeilijk toen hij het programma weer voort moest zetten.  Ja, en dat was nog maar het begin.  De pond ging tuimelen, de oppositie stortte in, Schotland liet meteen al weten een tweede referendum te willen gaan houden - over eigen onafhankelijkheid, want de Schotten willen lid blijven van de EU.  Zo krijgt het Verenigd Koninkrijk een enorme deuk.  
Maar waarom? Waarom haalde de Brexit met bijna 4% voorsprong de meerderheid?  De negatieve gevolgen waren toch te voorzien? Hoe verklaren we het?  Het brexitteam had het natuurlijk veel makkelijker. Ze hoefden alleen maar te roepen: Immigratie!  We hebben er niet meer de controle over! Het is waar: als je lid van de EU wilt zijn, moet je vrijheid van verkeer van personen accepteren. Mensen uit bijvoorbeeld Syrië, die tot de EU toegelaten worden en een verblijfsvergunning krijgen, mogen naar Engeland  doorstromen. En de laatste jaren hebben zich, net als bij ons, veel werknemers uit EU landen als Polen in Engeland gevestigd. In het jaar 2015 ontving het land in totaal 630.000 immigranten, waarvan 270.000 uit EU lidstaten en net iets meer (277.000) uit andere landen. Netto-migratie was in 2015 330.000 (er emigreren ook veel mensen in onze moderne geglobaliseerde wereld, maar daar wordt weinig over gezegd!). Op een bevolking van 65 miljoen lijkt het niet veel, maar getallen kun je zo presenteren dat ze de mensen bang maken. Extreemrechts in Groot-Brittannië (de UKIP partij) is daar goed in.  Maar wat was het antwoord van de tegenpartij die ervoor streed om bij de EU te blijven?  Die zei alleen maar dat uit de EU stappen een grote klap voor de Britse economie zou betekenen, misschien wel een recessie. Dat telde minder zwaar.  Wat Jezus ooit zei bleek weer eens  waar: “De mens leeft niet van brood alleen.”  Een mens heeft een ziel en een hart. Uiteindelijk woog het economische belang niet op tegen de emoties, vals opgehitst door sommige slimme politici. 
Hoe spreek je de ziel en het hart van de kiezer aan? Is het probleem niet dat politici vandaag vaak geen overtuigende geestelijke boodschap hebben? Een visie die meer inhoud heeft dan alleen maar groei van de economie of behoud van inkomen? Dit gebrek heeft zich gewraakt in Engeland. Zonder een ideaal die de ziel van de mens inspireert, - een ideaal zoals bijvoorbeeld dat wat Jezus preekte over het Koninkrijk der hemelen dat op aarde moet komen, wat wel degelijk een sociale dimensie heeft (heb je naaste lief, deel met elkaar) - inspireer je de mens niet en ligt het veld open voor demagogen die op angst inspelen. Als we voor de EU nou eens een positief beeld zouden willen schetsen, een ideaal, hoe zouden we dat invullen? Dan zouden we in de eerste plaats kunnen wijzen op sociale verworvenheden waar we allemaal als Europeanen trots op kunnen zijn - dingen die voortgekomen uit ons gedeeld Europees verleden.  Wij vormen in de EU een geheel met Europese waarden. Wij hebben een beschaving in Europa die uniek is en die wat te bieden heeft in de moderne wereld. Ik zou die eerder humanistisch dan christelijk noemen. Maar die heeft wel christelijke wortels. En die is anders dan bijvoorbeeld Amerika. De EU is veel socialer. Dit was het moment om een Europatrots goed te verwoorden en te versterken. Dat wat Europeanen met elkaar delen is mooi en uniek op de wereld en is iets om te beschermen, niet af te breken. Dat argument heb ik in de Britse media nauwelijks gehoord. Ten tweede moeten we kijken naar de wereld zoals die is. Wij Europeanen leven in een rijk deel van die wereld. Wij zijn vele malen rijker dan de meeste andere plekken op de aarde. Wij hebben binnen de EU vrede en vrijheid en gezondheidszorg en goed onderwijs.  Iedereen kan ervan profiteren.  Alleen al schoon drinkwater, sanitair, en iedere dag drie maaltijden, zijn dingen die velen op aarde niet hebben. Het grote schandaal is dat een kwart van de wereldbevolking, waarbij wij, driekwart van de rijkdom heeft. Dus natuurlijk is er immigratie.  Mensen willen bij die ene kwart komen, waar het leven veel, veel beter is. Kunnen wij het ethisch verantwoorden om ze tegen te houden? Het is ook maar eigenlijk een klein aantal dat naar ons toekomt. De media geeft een vertekend beeld. 330.000 op 65 miljoen in het Verenigd Koninkrijk is maar net boven 0,5%. Het zal in Nederland niet anders zijn. Toen ik in Guinée woonde ging ik een keer naar een dorp bij de grens van het land.  In het buurland woedde een burgeroorlog.  Dat dorp bestond ooit uit zo’n 200 inwoners. Vanwege die burgeroorlog vluchtten mensen uit het buurland de grens over en het dorp was gegroeid naar 500 inwoners.  Meer dan de helft was dus immigrant.  Het dorp getuigde van de vervulling van de opdracht om bereid te zijn mensen in nood op te vangen, en te delen. Dat morele argument, als verzet tegen de uitbuiting van angst en eigenbelang, heb ik niet vaak gehoord tijdens de aanloop naar het Britse referendum. Immigratie ontstaat vanwege de kloof tussen rijk en arm.  Immigratie herstelt de juiste balans. Vaak hoorde ik Engelse politici zeggen dat het land aan haar eigen belang moest denken. Iemand had moeten roepen: dat is dan een land zonder gevoel van morele plicht. Jezus vraagt: aan het eind van de dag, waar gaat het om in dit leven? “Wat baat het een mens om de gehele wereld te winnen en aan zijn ziel schade te lijden?”   Met z’n allen hebben we in Europa de plicht om gezamenlijk onze humanistische, sociale waarden te beschermen en om onze rijkdom met anderen op de wereld te delen. En vaak ontvang je dan ook meer dan je weggeeft.  
 
terug
 
 
 
 

Kerkdienst laatste zondag Kerkelijk jaar
datum en tijdstip 24-11-2019 om 10.00 uur
Kinderoppas: Janneke Harmsen

Uitgangscollecte: college van kerkrentmeesters
meer details

Het Brook Duo komt met een nieuw verhaal
datum en tijdstip 12-12-2019 om 20.00

meer details

 
 
Protestantsekerk.net is een samenwerking tussen de dienstenorganisatie van de Protestantse Kerk in Nederland en Human Content Mediaproducties B.V.