Protestantse Kerk in Nederland
Protestantse gemeente te Wichmond
 
 
Meditatie. [ preek uit de vesperdienst van 19 februari ] Meditatie. [ preek uit de vesperdienst van 19 februari ]
Toen Jakob opkeek, zag hij Esau met vierhonderd man op zich afkomen. Hij verdeelde zijn kinderen over Lea en Rachel en de twee slavinnen. De slavinnen met hun kinderen gingen voorop, daarachter Lea met haar kinderen, en ten slotte Rachel met Jozef achteraan. Zelf ging hij voor hen uit en hij boog zevenmaal tot op de grond, tot hij bij zijn broer kwam. Esau snelde hem tegemoet, omarmde hem, viel hem om de hals en kuste hem, en zij werden beiden tot tranen toe bewogen. (Genesis 33;1-4)
De mens in de bijbel heeft doorgaans twee kanten - zijn kwade en zijn goede. Jacob bijvoorbeeld.  Als jonge man speelt hij gemeen. Hij pakt de zegen van zijn broer Esau door een list.  Hij trekt de kleren van zijn broer aan en zijn moeder doet bokkenvel op zijn gladde handen en zijn gladde hals, want zijn broer heeft veel huidhaar. Jacob doet alsof hij Esau is en vraagt zijn blinde vader Isaac om de zegen.  Isaac ruikt de kleren en trapt erin.  Hij zegt: “De geur van mijn zoon is als de geur van een akker die door de HEER is gezegend. God geve je dauw uit de hemel en vette, vruchtbare aarde, een overvloed van koren en wijn, volken zullen je dienen, naties zich voor je buigen, je zult heer zijn over broers, macht hebben over je moeders zonen.  Vervloekt wie jou vervloekt, gezegend wie jou zegent.”  Als Esau dan thuiskomt van de jacht is er voor hem geen zegen meer, want die kan maar eenmaal gegeven worden.  Ik zal hem vermoorden, die broer van mij, denkt Esau. Jacob moet vluchten.
 
Jacob, een van de aartsvaders van Israël, is zeker geen heilige.  Maar toch komt er een goed eind aan het verhaal.  Want als Jacob na zo’n 15 jaar terugkeert naar Kanaän, rijk en met een groot gezin, dan doet hij er alles aan om het weer goed te maken met zijn broer. Zevenmaal buigt hij tot op de grond als hij Esau tegemoet gaat. Het getuigt van een nederige houding. Voor herstel moet het wel van twee kanten komen en gelukkig is Esau vergevingsgezind.  De tedere verzoening tussen die twee is dan ook een van de mooiste passages uit de hele Schrift.
Wat we zien in de bijbel is een beeld van de mens zoals die is of kan zijn.  Het slechte in hem (of haar) wordt geenszins verzwegen.  Al in hoofdstuk 4 van het eerste Bijbelboek, Genesis, wordt de eerste moord gepleegd. Al in hoofdstuk 14 is er oorlog tussen verschillende stammen.  Maar er zijn ook mooie daden – Abraham die zijn neef Lot redt uit de handen van de vijand; Ruth die haar schoonmoeder trouw blijft en met haar meegaat naar een voor haar vreemd land.  Het kwade en het goede zitten in de mens, en de Bijbel weerspiegelt dat. Het is een realistisch boek, soms deprimerend, maar vaak ook bemoedigend over datgene waartoe een mens in staat is. 
Hoe zit het met andere beelden van de mens die we ontvangen?  Bijvoorbeeld via het nieuws?  Waar we vandaag mee te maken hebben is een media die ons overspoelt met vooral slecht nieuws over de mens.  We krijgen haast dagelijks een lawine aan schokkende berichten over wrede gebeurtenissen. We weten allemaal van wat er gaande is in Syrië, waar mensen sterven van de honger omdat zowel de rebellen als de regering geen hulpverleners tot hun wijken willen toelaten.  De berichten over de stroom van vluchtelingen die proberen in barre weersomstandigheden via Turkije naar ons toe te komen, de ophoping van migranten die voor hoge hekken en muren staan, met gewapende militairen aan de andere kant – het geeft ons een naar gevoel. Er is haast niets bemoedigends. En dat zijn alleen maar de hoofdpunten in het slechte  nieuws. Wie een serieuze krant leest, zal al snel zien dat de situatie in Burundi verschrikkelijk is, alleen omdat de president daar een derde ambtstermijn wil (de afspraak was niet meer dan twee); dat de situatie in Gambia en Rwanda voor een integere journalist levensgevaarlijk is; dat de burgeroorlog in Mozambique weer dreigt op te laaien en dat vrouwen daar nu worden verkracht door regeringstroepen als er de verdenking is dat er rebellen in hun dorpen schuilen.   En zo gaat het maar door – constant nieuws over de kwade mens.
 
In een Engelse krant las ik recent een stuk van een columnist die schreef dat hij net voor kerst afgelopen jaar zo depressief werd van het nieuws dat hij besloot om het niet meer te volgen. Je kunt er vaak niets mee, je bent machteloos, dus je wordt er alleen maar verdrietig van, zei hij.  En ten tweede, als je te veel naar al die narigheid kijkt, dan stompt het je af.  Je wil juist een betrokken mens blijven, maar als je te veel narigheid ziet word je gehard, raak je je capaciteit voor meelevendheid kwijt, ben je niet meer zo gauw geschokt over dingen waar je juist wel geschokt over zou moeten zijn.  Burkeman (de columnist) had wel wat aarzelingen toen hij besloot om maar beperkt het nieuws te gaan volgen.  Hij vroeg zich af, mag je de werkelijkheid zo wel ontvluchten?  Ben je geoorloofd om je op te sluiten in je eigen veilige wereld van het westen waar je een betrekkelijk rustig en prettig leven kunt leiden, zonder dat al die narigheid naar je toe komt?
Nou, je zou kunnen zeggen:  er is bij ons of in onze omgeving al meer dan genoeg aan dingen die misgaan - geen oorlog, geen hongersnood, maar wel ziekte, verstoorde relaties, werkeloosheid,  je zou maar werknemer zijn bij V+D of de Makro…   Laten we ons daar mee bezig houden, met dingen waar we misschien wel wat aan kunnen doen, door steun te betuigen, door mensen op te vangen, door hulp te bieden daar waar de nood is in onze omgeving.  We hebben geen behoefte aan al dat slechte nieuws uit andere landen waar we toch niks mee kunnen.
Maar er is ook een andere reden om maar beperkt naar het nieuwe te kijken.  Het is niet alleen dat wij aan onze eigen problemen genoeg hebben. Het nieuws in de media wordt ook onevenwichtig gevuld met slechte berichten. Goed nieuws is vaak geen nieuws.  In verhouding tot slecht nieuws wordt goed nieuws onderbelicht.  Een schandaal is nieuws.  Geweldpleging is nieuws. Een goede daad vaak niet.  Een man heeft ruzie met zijn buurman en slaat hem halfdood – dat komt in het nieuws. Maar over iemand die zijn buurman naar het ziekenhuis in Zwolle rijdt, hoor je niets. Het slechte komt meer in het nieuws dan het goede.  Als je te veel naar het nieuws kijkt, leef je met een vertekend beeld van hoe de wereld is. Misschien is het dus wel verstandig om maar beperkt het nieuws te volgen.  De hele tijd in contact blijven met de media via je smartphone of de tv de hele dag aan, is niet goed. We moeten de apparatuur kunnen beheersen en ons er niet te veel door laten beheersen.
Terug naar de bijbel. Moeten we die ook maar beperkt lezen omdat er narigheid in voorkomt?  Ik denk van niet.  Want de bijbel is evenwichtig. Nee, je moet zelfs stellen, in de bijbel overheerst uiteindelijk het goede. Gemene streken, wraak, moord en doodslag, geweld, het komt er allemaal in voor, maar ook vergeving en verzoening. Het eindigt goed tussen Jacob en Esau. Er komt verzoening tussen Jozef en zijn broers die hem als slaaf verkochten.  En dan het eind van de Bijbel: verzoening tussen God en de mens dankzij het offer van Jezus Christus. De mens Christus staat op uit de dood, op Paaszondag, en met hem de hele mensheid.  In tegenstelling tot het dagelijks nieuws heeft de Bijbel als geheel een evangelie: goed nieuws!  En dus, zegt Paulus, niets is tevergeefs, al onze inzet is de moeite waard, want het goede wint het van het kwaad. De Bijbel motiveert.
 
Tim Wiersum

 
terug
 
 
 
 

Kerkdienst laatste zondag Kerkelijk jaar
datum en tijdstip 24-11-2019 om 10.00 uur
Kinderoppas: Janneke Harmsen

Uitgangscollecte: college van kerkrentmeesters
meer details

Het Brook Duo komt met een nieuw verhaal
datum en tijdstip 12-12-2019 om 20.00

meer details

 
 
Protestantsekerk.net is een samenwerking tussen de dienstenorganisatie van de Protestantse Kerk in Nederland en Human Content Mediaproducties B.V.